TEKNOLOGI HIJAU SEBAGAI ALTERNATIF

Terdapat pelbagai bahan boleh dijadikan alternatif bagi mengurangkan penggunaan bahan bakar fosil seperti tenaga solar(matahari), tenaga air, tenaga angin, hidrogen, dan biojisim kelapa sawit. Malaysia merupakan Negara yang beriklim panas dan lembap sepanjang tahun. Kita boleh memanfaatkan cahaya matahari pada waktu siang sebagai seumber tenaga untuk menggantikan tenaga elektrik. Tenaga matahari dapat mengurangkan pencemaran udara dan kesan rumah kaca serta tenaganya boleh disimpan untuk penggunaan eletrik pada waktu malam.

Tenaga hidro berasal daripada air yang mengalir mengandungi tenaga yang boleh diubah menjadi tenaga elektrik. Tenaga hidro menampung keperluan pertanian. Tanah Malaysia yang kaya dengan flora dan fauna telah menjadikan Negara kita sebagai kawasan yang mempunyai bekalan air yang berterusan. Hampir 90% daripada sumber tenaga yang diperbahrui datang daripada kuasa hidro. Empangan telah digunakan sebagai sebuah stesen janakuasa hidro untuk menakung air sungai. Kebihan tenaga ini termasuklah tenaga ini adalah percuma. Air juga dapat disimpan di dalam empangan dan sedia digunakan pada masa yang diperlukan serta tidak ada sisa buangan yang menyumbang kepada pencemaran.

Hidrogen juga merupakan bahan penggantian untuk bahan bakar fosil. Hidrogen boleh digunakan sebagai sejenis bahan api yang menggerakkan kenderaan.Hidrogen dibakar dalam enjin melalui kaedah yang serupa dengan kereta petrol tradisional. Dalam penukaran sel bahan api, hydrogen bertindak balas dengan oksigen untuk menghasilkan air dan elektrik untuk menjana motor tarikan eletrik. Kenderaan yang menggunakan hidrogen sebagai nahan bakar dapat mengurangkan penggunaan gas rumah tanaman dan perosak lapisan ozon.

Biofuel juga merupakan bahan bakar alternatif untuk bahan bakar fosil yang dihasilkan dari bahan-bahan organik. Biofuel dapat dihasilkan secara langsung dari tanaman atau limbah industry, komersial, domestik, atau pertanian. Ada tiga cara untuk menghasilkan boifuel iaitu limbah organik kering(buangan rumah tangga), fermentasi limbah basah(kotoran haiwan) atau fermentasi tebu atau jagung dan tenaga dari hutan. Biofuel menghasilkan karbon dioksida yang jauh lebih sedikit daripada bahan bakar fosil yang mencemarkan udara. Biofuel dapat terurai dan sumber bahan buatan biofuel adalah terjamin serta mampu mengelakkan daripada rumah kaca.

HARAPAN TERHADAP INDUSTRI TENAGA DIPERBAHARUI

Harga minyak mentah dunia yang melambung dan tidak stabil sememangnya menjadi beban kepada orang ramai kerana ia memberi kesan besar kepada kos penjanaan tenaga elektrik, selain daripada sektor pengangkutan. Ini kerana sejak sekian lama, selain daripada menggunakan tenaga hidro, minyak digunakan dengan meluas untuk menggerakkan pusat-pusat penjana elektrik di seluruh dunia. Bagi melegakan pembekal bekalan elektrik, banyak negara kini mula beralih mencari sumber tenaga alternatif atau tenaga yang boleh diperbaharui untuk menggerakkan turbin-turbin di pusat janakuasa elektrik mereka.

Sememangnya, masih banyak tenaga alternatif dan boleh diperbaharui yang boleh digunakan seperti tenaga nuklear, air, biomas, angin, suria dan juga hidrogen. Bukan sahaja ia murah tetapi tenaga yang dihasilkan daripada bahan alternatif ini lebih bersih dan mesra alam, memandangkan ia boleh diperbaharui dengan mudah. Bagaimanapun antara tenaga yang diperbaharui, tenaga hidro (air) antara yang paling banyak dibangunkan termasuk di negara kita.

Bagaimanapun, untuk membangunkan pusat janakuasa berasaskan hidro, kita terpaksa mengorbankan sejumlah kawasan yang besar untuk menakung air dan ia pula seharusnya berada di kawasan yang terdapat air terjun. Kini timbul pula teknologi menggunakan pergerakan arus pasang surut air laut untuk dijadikan penggerak kepada sumber tenaga elektrik yang baru. Bagaimanapun, teknologi ini masih baru. Di negara ini, ramai yang semakin memberi perhatian untuk memajukan biomas sebagai sumber tenaga kerana Malaysia mempunyai sumber yang banyak ia menggunakan sumber sisa tumbuhan atau batang kayu. Sisa buangan bahan daripada pokok sawit seperti tandan, gentian dan sebagainya misalnya boleh digunakan untuk menghasilkan bahan bakar yang baik.

Konsep ini hampir sama dengan bahan api fosil seperti arang batu yang digunakan sebagai bahan bakar untuk sesetengah pusat janakuasa elektrik. Nuklear pula walaupun dikira boleh menjadi sumber tenaga yang baik tetapi perlu mengambil kira mengenai isu keselamatan. Biarpun ia tidak melibatkan pembebasan karbon dioksida tetapi ramai yang bimbang mengenai masalah sisa pembuangan bahan radioaktif. Pengarah dan Pengasas Institut Bahan Api Sel, Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) Prof. Wan. Ramli Wan Daud berkata, bahan api fosil bukan saja tidak boleh diperbaharui tetapi juga menyumbang peningkatan gas rumah hijau. “Tenaga alternatif yang boleh diperbaharui masih menyumbang kepada gas rumah hijau tetapi kesannya masih kurang,” katanya selepas Forum Inovasi Teknologi Bisnes di Taman Teknologi Malaysia, dekat sini, baru-baru ini.

TNB RANCANG TENAGA HIDRO SEBAGAI ALTERNATIF

Tenaga Nasional Berhad (TNB) merancang untuk menggunakan tenaga hidro sebagai alternatif bagi mengurangkan pengantungan kepada tenaga gas dan arang batu. Ketua Pegawai Eksekutifnya, Datuk Seri Che Khalib Mohammad Noh berkata, ini kerana kedua-dua tenaga gas dan arang batu itu semakin berkurangan hingga menyebabkan kos perkhidmatan semakin meningkat."

Mengikut anggaran Petronas, negara akan kehabisan sumber gas pada 2015. Oleh itu, kami sedang giat merancang projek baru menggunakan tenaga alternatif. "Bagi mengelakkan sebarang peningkatan kos perkhidmatan, kami merancang menggunakan tenaga hidro bagi menggantikan tenaga gas yang semakin berkurangan," katanya. Menurut beliau, untuk penggunaan tenaga alternatif tersebut, TNB telah memulakan projek hidro berkenaan di empat kawasan iaitu di Hulu Terengganu, Terengganu; Ulu Jelai, Pahang; serta di Lebir dan Nenggiri, Kelantan yang dijangka siap pada 2014. "Apabila projek ini siap, ia dijangka mampu menampung permintaan tenaga elektrik di seluruh semenanjung," jelasnya.

PRODUK CEKAP TENAGA BANTU KURANG KENAIKAN KOS SARA HIDUP

Perubahan dalam gaya hidup dapat membantu pengguna mengimbangi kenaikan kos sara hidup harian yang naik mendadak sejak kebelakangan ini. Lebih-lebih lagi dengan kenaikan tinggi harga bahan api yang diumumkan kerajaan baru-baru ini. Bagaimanapun, perubahan ini lebih mudah dilaksanakan dengan bantuan teknologi. "Kebanyakan daripada kita tidak dapat berubah kerana kita selesa dengan tabiat harian. Meskipun begitu, sudah sampai masanya untuk kita memulakan langkah bagi mengubah kepada sesuatu yang lebih baik. "Ini akan memberikan impak jangka masa panjang dalam menangani kos harian serta perubahan kepada cara hidup lestari," demikian menurut Piarapakaran Subramaniam, Pengurus Bahagian Alam Sekitar, Gabungan Persatuan-Persatuan Pengguna-Pengguna Malaysia (FOMCA).

Satu daripada perubahan gaya hidup yang amat perlu diamalkan sekarang ialah penjimatan tenaga. "Apabila kita mengurangkan bil bahan api atau elektrik, kita sebenarnya telah memainkan peranan untuk membantu memelihara bumi. "Dalam satu abad ini banyak berlaku pencairan ais di kutub, peningkatan suhu purata bumi yang mendadak dan kenaikan aras laut," jelas Piarapakaran. Kebanyakan rumah dan pejabat, tambahnya masih menggunakan tenaga daripada stesen janakuasa berasaskan karbon (seperti diesel dan gas asli) yang melepaskan banyak gas karbon dioksida (gas rumah hijau).

Menurut Piarapakaran, antara yang perlu diberi perhatian oleh masyarakat pengguna negara ini ialah pembelian produk "cekap tenaga" yang bukan sahaja mesra alam bahkan tahan lama. "Kecekapan tenaga dicapai apabila produk dengan kapasiti kerja yang sama menggunakan tenaga yang rendah untuk operasi. Ini adalah satu langkah yang kecil tetapi besar maknanya untuk perubahan kepada cara hidup kita," tambahnya. Ada pengguna yang mempunyai persepsi yang salah mengenai penggunaan produk kecil. Jelasnya, produk kecil seperti lampu floresen bukan sahaja jimat tenaga malah mengurangkan pelepasan karbon. "Ada di antara barangan ini yang bukan sahaja cekap tenaga tetapi juga mempunyai jangka hayat operasi yang lebih lama berbanding produk biasa. Ini membantu mengurangkan permintaan bahan mentah bagi sektor pembuatan.

BERSEDIA UNTUK TENAGA ALTERNATIF

Dalam jangka panjang, industri tenaga perlu mencari pilihan lain sebagai ganti bahan api fosil yang kian susut. Di Malaysia, kerajaan mengorak langkah untuk melakukan kajian semula terhadap industri tenaga secara holistik dengan tujuan menjadikan industri itu lebih mampan, boleh diharap dan cekap. Satu daripada bidang yang sentiasa dipertimbang pada masa lalu dan juga kini ialah usaha meningkatkan penggunaan tenaga boleh diperbaharui.

Stesen kuasa hidro, tenaga suria dan angin semuanya berfungsi dengan kadar pelepasan  Karbon Dioksida hampir sifar, dan bukan sahaja akan menolong meringankan masalah bekalan bahan api, tetapi juga mengurangkan masalah perubahan iklim. Akan tetapi, pilihan-pilihan ini tidaklah begitu boleh diharapkan dan berdaya maju disebabkan kos pengeluaran tenaga elektrik jauh lebih mahal daripada menggunakan bahan api fosil.

Sistem tarif galakan (FiT) yang diperkenalkan dan mengenakan 1 peratus tarif atas penggunaan melebihi 300 kWh, untuk membiayai usaha pembangunan tenaga boleh diperbaharui yang diuruskan Lembaga Pembangunan Tenaga Lestari (SEDA) di bawah KeTTHA, mencapai kejayaan besar terutama bagi fotovolta suria, tetapi itu memerlukan subsidi berupa 1 peratus levi atau lebih. Antara sumber tenaga boleh diperbaharui yang terdapat di Malaysia ketika ini ialah kuasa hidro, tenaga suria, biojisim daripada sekam padi, sisa minyak sawit (bahan api bio), dan sisa bandaran.

Di bawah skim FiT, pelanggan dikehendaki membayar premium bagi tenaga bersih yang dijanakan kepada penjana kuasa tenaga boleh diperbaharui untuk bilangan tahun yang tetap, dengan bayaran bagi setiap jam kilowatt (kWh) kuasa elektrik yang dijanakan, dan bayaran minimum terjamin bagi setiap kWh disalurkan kepada grid. Banyak syarikat tempatan telah pun memanfaatkan teknologi tenaga boleh diperbaharui untuk mula mengurangkan kos tenaga dan menikmati hasil pendapatan.

Projek tenaga boleh diperbaharui biojisim yang pertama menggunakan tandan kosong sebagai bahan api telah dimulakan oleh TSH Bio Energy Sdn. Bhd. dan syarikat itu menjual tenaga elektrik kepada TNB dengan kadar 21.25 sen/kwh. Teknologi fotovolta suria untuk menjana tenaga elektrik daripada matahari telah memungkinkan pemilik rumah menjana elektrik untuk kegunaan sendiri dan menjual kepada grid kebangsaan.

Tidakkah hebat jika difikirkan bahawa modal untuk memasang panel fotovolta di atas bumbung rumah anda akan memberi tenaga elektrik percuma ditambah pula dengan peluang untuk menjual lebihan kuasa balik kepada grid kebangsaan selama sekurang-kurangnya 21 tahun dan sebelum masa itu anda telah pun mendapat pulangan modal dan memperoleh keuntungan yang lumayan?

Ini ialah sumber tenaga alternatif yang boleh kita fikirkan untuk masa hadapan. Akan tetapi, semua sumber itu secara sendirinya tidak berdaya maju dan memerlukan subsidi untuk memastikan daya maju dari segi kewangan. Oleh kerana itu, negara mempunyai hanya satu lagi sumber tenaga yang lebih murah - bahan api fosil. Bagaimanapun, kita masih boleh menyelamatkan bumi, dengan mengurangkan penggunaan tenaga elektrik, dan menginsafi bahawa tenaga elektrik murah perlu dimanfaatkan sebaik-baiknya.

MEMPERKASA PEMBANGUNAN SUMBER TENAGA DIPERBAHARUI

KEJADIAN gempa bumi disusuli tsunami yang melanda Jepun awal tahun ini bukan saja meranapkan harta, malah nyawa rakyatnya. Bencana alam itu turut menjejaskan loji tenaga nuklear Fukushima Daiichi di Minamisoma, antara loji nuklear penjana sumber tenaga elektrik di negara Matahari Terbit itu.

Peristiwa ini sudah pasti membuka mata negara luar yang mempunyai hasrat untuk membina loji tenaga nuklear sebagai satu sumber tenaga alternatif. Kesan dan akibat daripada kejadian itu membuktikan ada kalanya manusia tidak akan mampu melawan kehendak alam. Tidak salah untuk mengkaji mahupun mencuba sesuatu yang baru tetapi biar apa yang ingin kita lakukan itu tidak merosakkan alam semula jadi agar ia tidak menyusahkan kita di kemudian hari. Tenaga nuklear bukan satu-satunya sumber tenaga yang boleh dijadikan penjana elektrik, malah banyak lagi sumber lain yang masih belum digunakan sepenuhnya. 

Sumber tenaga diperbaharui (RE), umpamanya adalah antara sumber tenaga baru yang kian mendapat sambutan dan digunakan secara meluas terutama oleh negara membangun seperti Britain. Sejak ia mula diperkenalkan di negara ini usaha untuk mengembangkannya giat dilakukan. RE ialah satu sumber tenaga baru dan tahap kesedaran terhadap kemampuannya untuk berkembang kian diberi perhatian terutama pihak industri pengeluaran mahupun pertanian. Ia adalah sumber tenaga kelima dalam campuran sumber tenaga negara yang terdiri daripada minyak, gas, arang batu dan hidro. 

Tanggal 11 Mei 2001 melakarkan sejarah tersendiri Malaysia apabila Program Jana kuasa Kecil Tenaga Yang Boleh Diperbaharui (SREP) dilancarkan sebagai tanda komitmen untuk memperkasakan pembangunan RE. Program terbabit ialah inisiatif Kementerian Tenaga, Teknologi Hijau dan Air yang bertujuan mempromosikan penggunaan meluas sumber tenaga yang boleh diperbaharui di negara ini, khususnya untuk penjanaan tenaga. Menerusi program ini, jana kuasa yang menggunakan sumber RE boleh membuat permohonan untuk menjual elektrik kepada utiliti melalui Sistem Grid Pengagihan. Program ini membenarkan semua jenis tenaga RE seperti biomass, biogas, ‘municipal waste’, solar, hidro mini dan angin untuk dibangunkan. 

Pembangunan RE juga adalah sebahagian sasaran untuk menjadikan negara ini bebas daripada karbon dioksida menjelang 2020 dan sejajar itu, insentif turut diberikan untuk menarik minat pelabur luar berkongsi kepakaran mengembangkan industri RE di negara ini. Biodome Asia Sdn Bhd sebuah anak syarikat Kirk Enviromental yang berpangkalan di United Kingdom (UK) mengorak langkah membuat pelaburan di negara ini dengan memperkenalkan kepakaran dalam bidang biogas. Berpengalaman lebih 30 tahun dalam bidang mengurus dan memperkembangkan penggunaan tenaga RE mula menerokai pasaran negara ini. 

Pengarah Operasi Biodome Asia, Matthew Dickinson, berkata tenaga diperbaharui ialah sumber tenaga yang kian berkembang di Britain tetapi baru di negara ini. Setakat ini terdapat lebih daripada dua kilang sawit yang menggunakan sisa buangan mereka selama 15 tahun menjana kuasa elektrik untuk kegunaan sendiri. “Industri RE mula mendapat perhatian di kalangan pengusaha kilang dan pasarannya menjadi kian meluas, apatah lagi apabila syarikat yang membangunkan tenaga terbabit dapat menjual kembali hasil tenaga kepada pembekal utama tenaga elektrik di negara ini iaitu Tenaga Nasional Berhad (TNB), “katanya. Bertindak selaku perunding, Biodome Asia lebih menekankan faedah yang diperoleh syarikat yang berminat untuk membuat pelaburan, antaranya pendapatan yang boleh dijana hasil daripada jualan elektrik kepada Tenaga Nasional Berhad (TNB). 

Di samping itu, syarikat yang terbabit juga bakal menikmati sendiri tenaga elektrik yang dihasilkan, sekali gus mewujudkan suasana hijau kerana teknologi ini mengurangkan pencemaran persekitaran. “Pemilik kilang perlu diberi kesedaran mengenai faedah yang boleh mereka peroleh daripada menghumban sisa buangan kilang ke sungai kerana sisa buangan terbabit boleh ditukar menjadi sumber tenaga yang pasti dapat mengurangkan belanja bil elektrik syarikat berkenaan. Di samping memperoleh pendapatan dengan menjual kembali sumber tenaga kepada TNB, kilang juga tidak perlu memperuntukkan dana untuk membeli semula tenaga yang mereka perlukan,” katanya. 

Biodome Asia adalah satu-satunya syarikat yang memiliki kepakaran dan peralatan yang bakal dibangunkan untuk membina loji biogas yang memberi tumpuan kepada penggunaan sisa buangan sebagai sumber baru tenaga. Ia meliputi bidang reka bentuk kejuruteraan, pengeluaran, pembinaan dan pengurusan projek yang dikendalikan pakar perunding untuk setiap satu kawasan. Biodome Asia menawarkan perkhidmatan bermula daripada pembinaan loji hingga siap sepenuhnya. Kaedah yang diperkenalkan ialah dengan menghasilkan gas dari hampas biji sawit untuk dijadikan tenaga elektrik. “Peranan kami ialah membantu pihak kilang memahami keuntungan yang boleh diraih dengan melakukan pelaburan berbanding jika mereka hanya menjual tempurung kelapa sawit yang boleh dijual pada harga RM160 satu tan, sedangkan faedah yang mereka peroleh jika melabur sedikit untuk membina loji biogas membolehkan mereka menjana tenaga elektrik sendiri dan mengaut keuntungan daripadanya,” katanya.

Sumber: Berita Harian

FEED-IN-TARIFF (FIT)

Malaysia telah lama melaksanakan Feed- In- Tariff (FIT) sebagai satu cara untuk mengalakkan penjanaan tenaga yang boleh diperbaharui sama ada daripada sumber-sumber seperti solar, hidro, biogas/ tapak pelupusan atau biomas/ sisa pepejal. Feed- In- Tariff (FIT) dibayar setiap kilowatt per jam bagi setiap tenaga elektrik yang dijana oleh sumber yang boleh diperbaharui. Setakat ini, FIT merupakan mekanisme yang paling berjaya untuk merangsang pembangunan pesat tenaga yang boleh diperbaharui.

Sejak tahun 1991, Jerman, Sepanyol, Denmark dan lebih 40 negara lain telah mempelopori dasar-dasar dan undang-undang yang dikenali sebagai FIT ini di mana telah terbukti dalam usaha untuk menggalakkan pertumbuhan yang terpantas, termurah dan paling luas bagi tenaga yang boleh diperbaharui. FIT yang dikenali untuk pengeluar tenaga yang boleh diperbaharui atau untuk meningkatkan pengeluaran tenaga yang boleh diperbaharui, kedua- kedua individu dan perniagaan akan menikmati manfaat daripadanya.

FIT bermaksud peluang untuk menambahkan pendapatan. Industi RE menganggarkan penjanaan sekurang- kurangnya RM70bil untuk sektor swasta dan ini akan diterjemahkan kepada cukai pendapatan sebanyak sekurang- kurangnya RM1.76 bil untuk kerajaan pada tahun 2020. Bagi syarikat- syarikat utiliti,TNB seperti di Malaysia, ini mempunyai portfolio yang lebih rendah untuk kos penjanaan elektrik dengan menggunakan sumber tenaga bebas untuk jangka masa panjang. 

Tenaga yang boleh diperbaharui hari ini kurang daripada 1% daripada penjanaan kuasa di Malaysia. Arang batu sebanyak 40% manakala gas adalah sebanyak 55%. Ini menjadi sumber aspirasi kerajaan Malaysia untuk mempunyai tenaga yang boleh diperbaharui sekurang- kurangnya 5.5% daripada tenaga keseluruhan menjelang tahun 2011 dan 11% pada tahun 2020. Penggunaan tenaga yang boleh diperbaharui akan mengurangkan kerosakan alam sekitar daripada aktiviti cari gali dan perlombongan bahan api fosil seperti minyak, arang batu dan gas asli.

Pelaksaan FIT dijangka akan mewujudkan rangsangan ketara dalam ekonomi domestik, menyokong kemampanan alam sekitar dan menggalakkan kesesuaian dalam mencapai 'grid parity' untuk kerajaan. Pungutan cukai sebanyak 1% akan dikenakan ke atas pelanggan- pelanggan TNB yang menggunakan 300 kwh atau RM77 sebulan bagi tujuan pembiayaan FIT.



Sumber: Ucapan oleh Lim Guan Eng di Forum CEO di Auditorium PSDC pada hari Jumaat, 16hb Disember 2011